Coraz więcej rodziców i dorosłych szuka odpowiedzi na pytanie, czy obserwowane u nich (lub u dziecka) trudności mogą wiązać się ze spektrum autyzmu. Jednym z najbardziej rzetelnych narzędzi diagnostycznych jest badanie ADOS-2, uznawane za „złoty standard” w diagnozie zaburzeń ze spektrum autyzmu.
Czym jest ADOS?
ADOS (Autism Diagnostic Observation Schedule) to ustrukturyzowane narzędzie diagnostyczne, które pozwala ocenić funkcjonowanie społeczne, komunikację oraz zachowania charakterystyczne dla spektrum autyzmu. Badanie polega na obserwacji osoby badanej w trakcie różnych zadań i interakcji – dostosowanych do wieku i poziomu rozwoju.
Dla kogo przeznaczone jest badanie ADOS?
Badanie może być wykonane zarówno u dzieci, jak i u dorosłych – moduły testu są dopasowane do wieku i poziomu rozwoju mowy. Warto rozważyć diagnozę, gdy obserwuje się m.in.:
- trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji rówieśniczych,
- ograniczone lub nietypowe zainteresowania, sztywne rutyny,
- trudności w komunikacji niewerbalnej (kontakt wzrokowy, gesty, mimika),
- nadwrażliwość lub niedowrażliwość sensoryczną,
- u dorosłych – poczucie „bycia innym”, trudności w relacjach społecznych, którym towarzyszy chęć zrozumienia ich źródła.
Jak wygląda proces diagnostyczny?
Diagnoza ADOS to zwykle element szerszego procesu, obejmującego również wywiad rozwojowy oraz inne badania psychologiczne. Samo badanie ADOS trwa zazwyczaj 40-60 minut i polega na wykonywaniu zadań oraz swobodnej interakcji z diagnostą, który obserwuje konkretne zachowania według ustandaryzowanych kryteriów.
W przypadku dzieci często warto połączyć diagnozę ADOS z diagnozą neuropsychologiczną, która pozwala szerzej spojrzeć na funkcjonowanie poznawcze dziecka.
Co dzieje się po diagnozie?
Wynik badania ADOS, w połączeniu z innymi elementami diagnozy, pozwala określić, czy dane trudności mieszczą się w spektrum autyzmu. Niezależnie od wyniku, diagnoza daje konkretne wskazówki dotyczące dalszego wsparcia – może to być psychoterapia dzieci i młodzieży, praca nad konkretnymi umiejętnościami społecznymi czy wsparcie dla rodziny w zrozumieniu potrzeb dziecka.
Dla wielu dorosłych diagnoza spektrum autyzmu, podobnie jak w przypadku ADHD, bywa źródłem ulgi – pozwala inaczej spojrzeć na własne doświadczenia i potrzeby.
FAQ
W jakim wieku można wykonać badanie ADOS? ADOS posiada moduły dostosowane do różnych grup wiekowych – od małych dzieci po dorosłych.
Czy ADOS to jedyne badanie potrzebne do diagnozy autyzmu? Nie – ADOS jest ważnym, ale nie jedynym elementem procesu diagnostycznego. Zwykle uzupełnia się go wywiadem rozwojowym i innymi badaniami.
Czy diagnoza w dorosłości ma sens, skoro nic to „nie zmieni”? Tak – diagnoza pomaga zrozumieć siebie, swoje potrzeby i sposób funkcjonowania, co często przekłada się na lepszą jakość życia i relacji.
Czy spektrum autyzmu zawsze wymaga terapii? Nie zawsze – zakres wsparcia zależy od indywidualnych potrzeb i trudności danej osoby.
Zastanawiasz się, czy diagnoza ADOS może pomóc Tobie lub Twojemu dziecku? Umów konsultację w My Therapy Clinic w Rzeszowie.
